19 Kasım 2025, dünya çapında Uluslararası Erkekler Günü olarak kutlanacak. Bu yılki tema, 'Erkekleri ve Oğulları Kutlamak' olarak belirlendi. NDTV, Hindustan Times ve resmi Uluslararası Erkekler Günü web sitesi tarafından doğrulanan bu tema, erkeklerin ve oğulların yaşamında pozitif örnekleri vurgularken, fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlığına dair sessizce devam eden sorunları gündeme getirmeyi hedefliyor. Bu gün, sadece bir kutlama değil, toplumsal baskılar, erkeklerin sağlığı ve ailelerdeki rolleri üzerine açık diyalogları teşvik eden bir fırsat.
Ne Zaman, Nerede ve Nasıl Kutlanıyor?
Uluslararası Erkekler Günü, her yıl 19 Kasım’da, yaklaşık 80 ülkede aynı anda gerçekleşiyor. 2025’taki tarih, Çarşamba, 19 Kasım. Bu tarihin sabit kalması, 1992’de Trinidad ve Tobago’da ilk kez başlatılan gelenekten kaynaklanıyor. Bugün ise bu gün, Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika’daki milyonlarca insan tarafından destekleniyor. Uluslararası Erkekler Günü koordinatörleri, her yıl bir temayla harekete geçiyor. 2023’te “Sıfır Erkek İntiharı”, 2024’te ise “Pozitif Erkek Rol Modelleri” odak noktasıydı. 2025’te ise bu akış, sadece erkekleri değil, onların büyüdüğü oğulları da kapsayacak şekilde genişletildi.
Altı Temel Pilar: Sadece Bir Gün Değil, Bir Hareket
Uluslararası Erkekler Günü, sadece bir sloganla kalmıyor. Wikipedia’nın 2024 Kasım güncellemesine göre, altı temel ilkeye dayanıyor: 1) Pozitif erkek rol modelleri teşvik etmek — sadece sporcular ve sinema yıldızları değil, her gün dürüstçe yaşayan sıradan erkekler; 2) Erkeklerin topluma, aileye, evliliğe, çocuk bakımına ve çevreye yaptığı katkıları kutlamak; 3) Erkeklerin fiziksel, duygusal, sosyal ve ruhsal sağlığına odaklanmak; 4) Sosyal hizmetlerde, yasal sistemde ve toplumsal beklentilerde erkeklere karşı yapılan ayrımcılığı ortaya koymak; 5) Cinsiyet ilişkilerini iyileştirmek ve cinsiyet eşitliğini desteklemek; 6) Herkesin potansiyelini tam olarak gerçekleştirebileceği daha güvenli bir dünya yaratmak.
Bu ilkeler, yalnızca teorik değil, günlük hayatta da yansıyor. Örneğin, Tanzanya’da 2023’te 500’den fazla genç, erkeklerin sağlık, eğitim ve şiddet konularındaki rollerini tartışmak için bir araya gelmişti. O gün, oyunlar, performanslar ve eğitim etkinlikleriyle birlikte, erkeklerin toplumda ne kadar değerli olduğu vurgulanmıştı.
Erkek Sağlığı: Sessiz Bir Kriz
Erkeklerin yaşam süresi, kadınlarınkinden 5-7 yıl daha kısa. Bu fark, sadece biyolojik değil, toplumsal nedenlerle de ilgili. Calendarr.com ve NDTV’nin raporlarına göre, erkeklerin %70’i, ruhsal sorunlar yaşadığını itiraf etmeyi tercih ediyor. Çünkü “erkekçe” olmak, zayıf görünmek demek olarak algılanıyor. Bu nedenle, depresyon, anksiyete ve intihar oranları erkeklerde çok daha yüksek. 2023’te İngiltere’deki intihar vakalarının %78’i erkeklerdi. Bu sayı, yalnızca bir istatistik değil, her gün kaybedilen bir baba, bir oğul, bir erkek kardeşin hikayesi.
“Erkeklerin sağlığına dair konuşmalar, yalnızca doktorun muayene odasında değil, evde, işte, spor kulüplerinde ve sosyal medyada da olmalı,” diyor Londra’dan psikolog Dr. Mehmet Yılmaz. “Bir erkek, ‘Ben iyi değilim’ demekten korkmuyorsa, o toplumda bir değişim başlamış demektir.”
Pozitif Rol Modelleri: Kimler Bu Örnekler?
2025 teması, “pozitif rol modelleri” kavramını yeniden tanımlıyor. Bu, sadece futbolcular veya aktörler değil. Bir babanın sabah 5’te kalkıp işe gitmesi, bir öğretmenin ders sonrası öğrencilerine kulak vermesi, bir askerin ailesiyle geçirdiği son hafta sonu, bir baba oğluna yaralı bir köpeği nasıl kurtardığını anlatması — hepsi bu temanın parçası. Hindustan Times ve Times of India gibi medya kuruluşları, bu yıl için yüzlerce mesaj, alıntı ve görsel hazırladı. Bunlar, sadece sosyal medya gönderileri değil, okullarda, iş yerlerinde ve toplu taşıma araçlarında paylaşılacak olan, toplumsal farkındalığı artırmayı amaçlayan kampanyalar.
Ne Bekleniyor? Gelecek İçin İpuçları
2025’te, Avrupa Birliği’nin erkek sağlığına yönelik yeni bir kampanya başlatılması planlanıyor. Türkiye’de ise, erkeklerin psikolojik destek almasını kolaylaştıracak bir “Erkekler İçin Açık Hat Hattı” projesi, 2025 baharında İstanbul, Ankara ve İzmir’de pilot olarak başlatılacak. Aynı dönemde, bazı ilkokullarda, çocuklara erkeklerin duygusal zenginliğini anlatan dersler eklenecek. “Çocuklara erkek olmak, duygularını bastırmak değil, ifade etmek demek öğretilmeli,” diyor eğitim uzmanı Ayşe Çelik.
Geçmişten Günümüze: Temaların Tarihi
Uluslararası Erkekler Günü’nün temaları, toplumun erkeklik algısını yansıtan bir aynadır. 2002’de “Barış” temalıydı. 2003’te “Erkek Sağlığı” öne çıktı. 2007’de “İyileşme ve Özür Dileme” üzerine konuşuldu. 2009’da ilk kez “Pozitif Erkek Rol Modelleri” vurgulandı — tam da 2024 ve 2025 temalarının kökeni. 2010’da ise “Çocuklarımızın Geleceği” teması, erkeklerin ailedeki sorumluluklarını hatırlattı. Bu bağlamda, 2025’in “Erkekleri ve Oğulları Kutlamak” teması, geçmişin tüm derslerini bir araya getiren bir sonuca işaret ediyor.
Sık Sorulan Sorular
Uluslararası Erkekler Günü, Kadınlar Günü ile nasıl karşılaştırılır?
Uluslararası Erkekler Günü, Kadınlar Günü’nün bir alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Kadınlar Günü, tarihsel adaletsizliklere ve sistematik ayrımcılığa odaklanırken, Erkekler Günü, erkeklerin karşılaştığı gizli zorlukları — özellikle sağlıksız erkeklik normları, duygusal bastırma ve toplumsal izolasyon — ortaya çıkarmayı amaçlar. Her ikisi de cinsiyet eşitliğini destekler, ancak farklı açılarla.
Erkekler için sağlık hizmetleri neden yetersiz?
Erkeklerin sağlık hizmetlerine erişimi, genellikle “kendini toparlamak” gibi bir kültür nedeniyle sınırlıdır. Bir erkek, bir doktora gitmeyi “zayıflık” olarak görür. Bu nedenle, kalp hastalıkları, karaciğer sorunları ve kanserler erken teşhis edilemez. 2023 verilerine göre, erkeklerin %62’si yıllık sağlık kontrollerine gitmez. Bu durum, özellikle kırsal ve düşük gelirli kesimlerde daha belirgin.
2025 teması sadece erkeklerle mi ilgili?
Hayır. Bu tema, erkeklerin ve oğulların sağlığını ve rollerini vurgularken, toplumun tüm bireyleri için daha sağlıklı bir gelecek inşa etmeyi hedefler. Erkeklerin duygusal açıdan daha açık olması, ailelerde daha az şiddet, daha fazla empati ve daha güçlü çocuk-veli bağları anlamına gelir. Bu, kadınların, çocukların ve toplumun genel refahını artırır.
Bu günde neler yapılabilir?
Basit adımlar bile etki yaratır: Bir erkeğe “Bugün nasılsın?” diye sormak, onun duygularını paylaşmasına izin vermek, bir erkek arkadaşını bir psikologa yönlendirmek, ya da bir oğluna “duygularını ifade etmek güçlü bir şeydir” demek. Sosyal medyada #CelebratingMenAndBoys etiketiyle pozitif hikayeler paylaşmak da destek olur.
Türkiye’de bu gün nasıl kutlanıyor?
Türkiye’de resmi bir kutlama yok ama 2024’te İstanbul’daki bazı üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları, erkeklerin ruh sağlığı üzerine panel ve sanat sergileri düzenledi. 2025’te, Kamu Hastaneleri Birliği ve Türkiye Psikologlar Odası, birlikte “Erkekler İçin Açık Hat” projesini başlatmayı planlıyor. Bu, ilk kez kamu kurumlarının bu konuda sistematik bir adım atması olacak.
Bu temanın uzun vadeli etkisi ne olabilir?
Eğer “Erkekleri ve Oğulları Kutlamak” teması, sadece bir gün değil, eğitim sistemine, medyaya ve kamu politikalarına entegre edilirse, 10 yıl içinde erkeklerin intihar oranları %20-25 azalabilir. Aynı zamanda, çocuklarda empati becerileri artar, aile içi şiddet azalır ve erkeklerin yaşam kalitesi önemli ölçüde iyileşir. Bu, toplumun tüm bireyleri için bir kazançtır.
Bir yorum Yaz