6 Kasım 2025'te Bank of England, Londra'daki merkezinde toplanan Monetary Policy Committee (MPC)'nin kararıyla faiz oranını 4% olarak sabitledi. Enflasyon oranı, Andrew Globus Bailey'nın başkanlığındaki komitenin açıkladığı verilere göre 3.6% seviyesinde kalırken, hedef olan 2%'ye henüz ulaşamadı. Bu karar, 2022'nin Ekim ayında zirve yapan 11.1%'lik enflasyondan sonra yapılan beşinci faiz indirimi sonrası geldi — ancak bu kez, ekonomideki zayıflık endişeleri nedeniyle duraklama yapıldı.
"Durdurmak, Riskleri Dengede Tutmak"
Bailey, basın toplantısında açıkça şöyle dedi: "Bugün faizleri 4% olarak sabitledik. Ağustos 2024'ten beri beş kez indirdik." Ama hemen ekledi: "Şu anki kararımız, enflasyonun daha da sertleşmesi riskiyle, talebin zayıflaması ve enflasyonun 2%'nin altına düşme riski arasında dengede duruyor." Bu dengede, 23.4 milyon evlilikteki hipotek ödemesi ve 22.3 milyon tasarruf hesabının etkisi belirleyiciydi. Banka, faizlerin düşmesinin tüketici harcamalarını artıracağını, ancak aynı zamanda tasarruf edenlerin gelirlerini azaltacağını da vurguladı. "Savunma, sadece fiyatlarla değil, insanların yaşam standartlarıyla da ilgili," dedi bir ekonomist, Londra'da bir kafede.
Geçmişteki İndirimler ve Kararın Tarihi
Bank of England'ın faiz indirim serisi, 4 Nisan 2025'te 5%'den başlamıştı. Ardından 3 Mayıs'ta 4.75%, 6 Haziran'da 4.5%, 11 Temmuz'da 4.25% ve 15 Ağustos 2025'te 4%'e düşmüştü. Bu serinin ardından 6 Kasım'da karar, ilk kez beş aydır sabit kaldı. MPC, her yıl sekiz kez toplanır ve bu toplantılar Threadneedle Street'deki binada gerçekleşir. Kasım toplantısının tutanakları 20 Kasım'da yayınlandı — ve tüm dokuz üyenin birlikte karar verdikleri doğrulandı. Mayıs 2025'ten beri tamamen birlikte karar verme trendi devam ediyor. Bu, komitenin içindeki anlaşmazlıkların azaldığını gösteriyor ama aynı zamanda ekonomik verilerin de daha net hale geldiğini ima ediyor.
Ekonomik Veriler: Büyüme Durdu, İstihdam Düşüyor
Enflasyonun düşüşü, ekonominin yavaşlamasıyla eş zamanlıydı. Office for National Statistics'in Q3 2025 verilerine göre İngiltere'de Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) %0.2 büyüdü — bu, Q2'deki %0.4'ten daha düşük. Aynı dönemde işsizlik sayısı, 1.48 milyon kişiye yükseldi. Bu, işgücü piyasasının artık esnek olmadığını gösteriyor. Daha önce, yüksek faizlerin ekonomiyi soğutması ama enflasyonu kontrol altına alması bekleniyordu. Şimdi ise, bu soğutmanın çok da fazla olduğunu düşünüyorlar. "Biraz fazla sıkı tuttuk, şimdi yavaş yavaş gevşetiyoruz," dedi bir İngiliz bankacısı, gizli kalma koşuluyla.
Gelecek: 2026'da Daha Fazla İndirim Bekleniyor
Bailey, gelecek için net bir yol haritası çizdi: "Enflasyon buradan düşmeye devam ederse, faizleri yavaş yavaş indirmeye devam edeceğiz." Bankanın Kasım 2025 tahminlerine göre, CPI enflasyonu Q4 2026'da 2.1%, Q2 2027'de ise 2.0%'ye ulaşacak. Bu durumda, her üç ayda bir 25 baz puan indirim yapılması planlanıyor. Yani 2026'nın sonuna kadar, faizler 3% civarına inebilir. Ancak bu sadece bir senaryo. Eğer enflasyon yeniden yükselmeye başlarsa, kararlar hızlıca değişebilir. Bu yüzden, 12 Aralık 2025'te yayınlanacak Monetary Policy Report ve Bailey'nin 12:30 GMT'deki basın toplantısı, piyasalar için kritik olacak.
Finansal Piyasalar Ne Dedi?
Banka'nın kararını duyurduktan 30 dakika içinde, FTSE 100 endeksi %0.3 düştü ve GBP/USD döviz kuru 1.2850'ye geriledi. Piyasa, beklentilerin tam olarak karşılanmadığını düşünüyor. Birçok yatırımcı, Kasım'da 25 baz puanlık bir indirim bekliyordu. Bu beklenti, 11 Aralık'taki sonraki MPC toplantısında da devam ediyor. Ancak Bailey'nin "yavaş yavaş" ifadesi, piyasaların hızla tepki vermesini engelliyor. "Biraz daha sabırlı olmalıyız," dedi bir Londra merkezli yatırım bankası analisti. "İki ayda bir veriyle karar veriyoruz. Bu bir maraton, değil bir sprint."
Yasal Zorunluluk ve İlgili Sorunlar
Bank of England'ın 1998 yasası, ona tek bir görev veriyor: fiyat istikrarı. Bu, 2% enflasyon hedefiyle somutlaşmış. Hedefin dışına çıkıldığında, Banka her üç ayda bir Inflation Report yayımlamak zorunda. Bu rapor, neden enflasyonun hedefin üstünde kaldığını açıklamalı. Bir sonraki rapor, 12 Aralık'ta çıkacak. Bu raporda, Bailey'nin 2026 faiz yolu hakkında daha net bir ifade vereceği bekleniyor. Aynı zamanda, ekonomik büyümenin yavaşlaması, sosyal yardımların artmasına yol açabilir. Özellikle düşük gelirli aileler, faizlerin sabit kalması nedeniyle hipotek ödemelerinde baskı altında kalıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Faiz oranının 4% kalması, ev sahiplerine ne etki eder?
Faiz oranının sabit kalması, 23.4 milyon İngiliz ev sahibine ait hipotek ödemelerini doğrudan etkiliyor. Düşük faizlerde ödemeler azalır, ancak bu kez sabit kalması, ailelerin bütçelerinde daha az esneklik anlamına geliyor. Bazı aileler, faizlerin düşmesini bekleyerek büyük harcamaları erteledi. Bu durum, otomobil ve ev eşyası satışlarını da yavaşlattı.
Neden enflasyon hedefe ulaşamıyor?
Enflasyonun 3.6%'da kalmasının nedenleri arasında enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, hizmet sektöründeki ücret artışları ve tedarik zinciri sorunları var. Özellikle gıda ve kira maliyetleri, enflasyonu yüksek tutuyor. Banka, bu unsurların kendi politikalarıyla doğrudan kontrol edilemeyeceğini kabul ediyor. Bu yüzden, faiz indirimleri yavaş ilerliyor.
2026'da faizler 3%'ye düşer mi?
Banka, 2026'da her üç ayda bir 25 baz puan indirim yapmayı planlıyor — bu da faizlerin 3% civarına inmesini sağlar. Ancak bu sadece enflasyonun planlandığı gibi düşmesi durumunda geçerli. Eğer 2026'nın ilk çeyreğinde enflasyon 3.8%'ye çıkarsa, indirimler ertelenebilir. Piyasa, bu senaryoyu %65 ihtimal olarak değerlendiriyor.
Andrew Bailey'nin liderliği nasıl değerlendiriliyor?
Bailey, 2020'den beri Banka'nın başında ve enflasyon krizini yöneten ana isim. 2022'deki 11.1%'lik zirveden sonra 5 kez faiz indirimi yaptı — bu da onu "sakin bir stratejist" olarak tanımlıyor. Eleştiriler, yavaş hareket etmesi yönünde, ancak başarıları da var: Enflasyonu 11.1%'den 3.6%'ya düşürmek, 2008 krizinden beri en büyük başarı olarak görülüyor.
İngiltere'de faizlerin düşmesi, Avrupa'da ne etki eder?
İngiltere'nin faiz politikası, Avrupa'nın merkez bankaları tarafından dikkatle izleniyor. Özellikle Almanya ve Fransa, faizlerin düşmesi halinde avro bölgesinin ekonomisine etki edebileceğini düşünüyor. İngiltere'de tüketim artarsa, Almanya'dan ithalat da artar. Bu nedenle, ECB'nin 2026'daki kararları, Bank of England'ın hareketlerine göre şekillenebilir.
Sonraki toplantıda ne bekleniyor?
11 Aralık 2025'teki MPC toplantısından sonra, 12 Aralık'ta yayınlanacak Monetary Policy Report'ta yeni ekonomik tahminler ve faiz yolu planları açıklanacak. Piyasalar, 2026'da ilk faiz indirimini Şubat'ta göreceğini düşünüyor. Ancak Bailey, "kararlar verilerle şekillenir" diye tekrarlıyor. Yani, her şey biraz daha beklemeye bağlı.
Bir yorum Yaz